Antalya'nın antik dokusu, Kaş ile Fethiye arasında uzanan bir coğrafyada yüzyıllar öncesinden bugüne taşınmış kentlerle doludur. Bu kentlerin büyük çoğunluğu, kökeni hâlâ tam anlamıyla çözülememiş gizemli bir halk olan Likyalılara aittir. Letoon ise bu dizi içinde yalnızca bir antik kent olmanın ötesine geçiyor; o, tüm Likya Birliği'nin ortak kutsal alanıdır.
Kumluova köyünde, Xanthos'un 4 km güneybatısında konumlanan Letoon, Muğla-Antalya sınırının hemen yanı başında durur. Fethiye-Kaş karayolunun 65. kilometresi bu dünyanın kapısını aralar.
Letoon'da Neler Görülür?
Letoon'daki kalıntılar ve buluntular, bu kentin bir zamanlar Likya'nın en önemli dini merkezlerinden biri olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Kent, Xanthos Antik Kenti'nin yakınında kurulmuş olan Likya Birliği'nin birleşik kutsal alanı işlevini üstlenmişti. Bu alanda Leto, Apollon ve Artemis'e adanmış üç tapınak, bir manastır kalıntısı, bir çeşme ve bir Roma tiyatrosu bir arada yer alır.
Özellikle Artemis ve Apollon'un annesi Leto adına inşa edilmiş tapınak, peripteros stilindeki mimarisiyle bu üçlü içindeki en büyük yapıdır. Günümüzde üç tapınağın da yalnızca temelleri ayakta kalabilmiştir. Tapınakların güneybatısında bir çeşme, doğusunda ise bir bazilika bulunmaktadır.
Leto Efsanesi
Efsaneye göre Leto, Apollon ve Artemis'i Delos'ta dünyaya getirdikten sonra Hera'nın öfkesinden kaçarak kıyılara sığınır. Xanthos Vadisi'ndeki bir kaynağa gelir; çocuklarını burada yıkamak ister. Ancak yerel halk ona havuzdan su içmesini engeller. Bunun üzerine Tanrıça Leto intikamını alır ve onları kurbağaya dönüştürür. Böylece bu kaynağın etrafında zamanla kutsal bir alan yeşerir. İşte Leto Tapınağı, tam da bu olayın gerçekleştiğine inanılan bu kutsal zemine inşa edilmiştir.
Helenistik Tiyatro
Kentin kuzeyinde, kısmen doğal bir yamaca yaslanmış bir Stoa ve Helenistik dönem tiyatrosu yükselir. Tiyatronun merkezi bölümü kayaya oyulmuş; yalnızca kanatlar inşa edilmiştir. Birbirinden zarif kapılarla donatılmış iki kemerli giriş, tiyatroyu alışılmadık bir biçimde kesen bir yola karşılık gelir. Kuzey kapısı maskelerle süslenmiştir. Tiyatronun yaklaşık 5.000 kişilik kapasiteye sahip olduğu tahmin edilmektedir.
Ziyaret sonrasında ağaçlıklı yol boyunca sahile doğru ilerlemenin ayrı bir keyfi vardır. Letoon plajı, 18 km uzunluğundaki Patara plajının bir parçasını oluşturur.
Giriş, Bilet ve Turlar
Letoon, Xanthos ve Patara; üçü de tek bir günde ziyaret edilebilecek antik kentler arasında yer alır. Letoon'a giriş 1 Nisan - 1 Ekim tarihleri arasında her gün 10:00-19:00, 2 Ekim - 31 Mart tarihleri arasında ise 08:30-17:30 saatleri arasında mümkündür.
Giriş ücretlidir; 2025 yılı itibarıyla yabancı ziyaretçiler için giriş ücreti 3 Euro olarak belirlenmiştir. Müzekart sahipleri alana ücretsiz giriş yapabilmektedir. Biletler doğrudan alanda satın alınabilir. Yakın çevredeki Patara ve Xanthos ile birleştirilerek yapılan tur ziyaretleri de son derece yaygındır.
Letoon'a Nasıl Gidilir?
Letoon Antik Kenti, Muğla-Antalya sınırı üzerinde konumlanır. Özel araçla gelenler, Antalya'dan Kaş-Fethiye karayolunu takip ederek Kınık yakınındaki 65. kilometrede yola döner; ardından 4 km ilerleyerek antik kente ulaşır. Aynı yol üzerindeki Xanthos tabelalarını takip ederek gezi iki kenti kapsayacak şekilde planlanabilir.
Toplu taşımayla gelenler için Kumluova-Fethiye otobüsü Kumluova'ya kadar ulaşım sağlar; oradan taksiye binilerek antik alana geçilir.
Sık Sorulan Sorular
Letoon UNESCO listesine ne zaman girdi?
Letoon, Xanthos ile birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.
Letoon nerededir?
Letoon Antik Kenti, Muğla-Antalya sınırında, Xanthos'un 4 km güneybatısındaki Kumluova köyü sınırları içinde yer alır.
Letoon Çevresinde Konaklama
Letoon Antik Kenti çevresinde farklı bütçelere hitap eden seçkin konaklama seçenekleri bulunmaktadır.
Kalamar Hotel: Balıkçı köyünün beyaza boyanmış evleri ve deniz manzarasına sahip modern odalarıyla tanınan Kalamar Hotel, Kaş'a arabayla 30 dakika mesafededir. Adres: Yalıboyu Mah. Akdeniz Cad. No: 51, Kalkan.
Papermoon Hotel & Aparts: Kalkan'da romantik bir konaklama arayanlar için biçilmiş kaftan olan Papermoon Hotel & Aparts, Cumhuriyet Caddesi No: 63 Kalamar Yolu, Kalkan adresinde hizmet vermektedir.
Golden Lighthouse Hotel: Patara Harabeleri'ne yalnızca 1,7 km uzaklıkta konumlanan Golden Lighthouse Hotel, bölgedeki antik kent turlarını bir arada deneyimlemek isteyenler için ideal bir tercih. Adres: Patara Mevki, Kaş Merkez, Patara.
Apollon Hotel: Patara Harabeleri'ne yürüme mesafesinde yer alan Apollon Hotel, konumunu Letoon ve Xanthos ziyaretleriyle harmanlayarak antik Likya'yı derinlemesine keşfetmek isteyenlere güçlü bir üs sunar. Adres: Merkez Gelemiş, Patara, Türkiye.
Letoon'un Tarihi
Kökeni hâlâ tartışmalı olan ve dili büyük ölçüde çözülememiş gizemli bir halk olan Likyalılar, Büyük İskender'in fethine dek kendine özgü bir uygarlık geliştirdi. İskender'in ölümünün ardından Likya, önce Mısır'ın Yunan yöneticileri Ptolemailerin, ardından Rodoslular'ın egemenliğine girdi. Roma'nın himayesi sayesinde Likyalılar MÖ 2. yüzyılda yeniden kurulan Likya Konfederasyonu çatısı altında bağımsızlıklarını geri kazandı.
Roma İmparatorluğu döneminde Letoon, İmparator Hadrianus'un ziyaretine sahne oldu. Hadrianus, Leto ve Nymph'lerin sunağının önüne bir imparatorluk tapınma odası inşa ettirdi. MS 380 yılında Theodosius'un fermanıyla pagan ibadetinin yasaklanmasının ardından tapınaklar yıkılarak yerine küçük bir erken Hristiyan kilisesi yapıldı. Letoon böylece Hristiyanlaştı; ancak 7. yüzyılda Arap akınlarının ardından terk edildi.
Sistemli kazılar, 1962 yılında Henri Metzger önderliğindeki Fransız Xanthos heyetiyle başladı. O tarihten bu yana Christian Le Roy, Jacques des Courtils, Didier Laroche ve 2009'dan itibaren Laurence Cavalier gibi isimler bu çalışmaları kesintisiz sürdürdü. Fransız Dışişleri Bakanlığı'nın himayesindeki Letoon arkeoloji heyeti, önceki kazıların sonuçlarını yayımlamak ve alanın sunumunu iyileştirmek amacıyla çalışmalarını bugün de sürdürmektedir. Xanthos ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bu alan, antik çağın en kapsamlı ve en iyi korunan kutsal alanlarından biri olmayı sürdürüyor.
İletişim ve Ulaşım Bilgileri
Adres: Arifler Mahallesi, Fethiye Kaş Karayolu 65. Km., 48360
Ziyaret Saatleri: Yaz döneminde her gün 10:00-19:00, kış döneminde 08:30-17:30
Toplu Taşıma: Kumluca-Fethiye ve Kaş-Fethiye otobüs hatları
Web: muze.gov.tr